Theo Ðào Duy Anh, “thành hoàng thần” là “ông thần làm chủ trong thành” (Hán Việt từ điển).

Sao làng lại có “thần thành”! Hiển nhiên thành hoàng chỉ là cái tên vay mượn từ tiếng Tàu để gọi một nội dung Việt.

(Thu Tứ)



Phan Ngọc, “Tục thờ thành hoàng”



Trong tín ngưỡng dân gian, tín ngưỡng thành hoàng phổ biến nhất từ Bắc chí Nam (tr. 47)

Trong số 382 thành hoàng tác giả khảo sát ở 15 tỉnh thì tối đại đa số đều là những người có công với nước, với làng. (tr. 48)

Như vậy là tín ngưỡng dân gian về cơ bản quy chiếu về trách nhiệm với đồng bào. Nó là kết tinh khát vọng của một tâm thức hướng về cuộc sống dưới đất, lo khắc phục những khó khăn thực tế trong cuộc sống để tồn tại, không chứa đựng kiến giải siêu hình nào hết. (tr. 48)

thành hoàng là xuất phát từ cơ sở tín ngưỡng Ðông Nam Á nhưng đã được tôn ti hóa kiểu Trung Hoa (tr. 353)


(Phan Ngọc,
Bản sắc văn hóa Việt Nam, nxb. Văn Hóa - Thông Tin, VN, 1998)




_______________
Nhan đề do người chọn tạm đặt.