Trống đồng là Việt, nhưng Việt “trăm con”, “con” nào đã phát minh ra trống?

Theo Bình Nguyên Lộc, người Việt tộc ở đất về sau là nước Sở đã có trống đồng từ đời Tây Chu (xem bài Nước Sở của BNL).

Trong ý kiến của Chử Văn Tần có chỗ khó hiểu: “người Lạc Việt theo nghĩa rộng (...) bao gồm cả (...) người Âu Việt”. Sao Lạc lại gồm cả Âu? Rút cuộc, thế nào là Lạc Việt?

(Thu Tứ)



Chử Văn Tần, “Nguồn gốc trống đồng” (1)



Trống đồng (...) là một hiện tượng văn hóa phi Hoa, tiêu biểu của khu vực lịch sử dân tộc học Ðông Nam Á truyền thống (bao gồm cả Hoa Nam) (tr. 408)

Lăng Thuận Thanh (Ðài Bắc, 1955) chủ trương (...) người Bộc Việt, Lão Việt - cư dân của nước Sở ở vùng hồ Vân Mộng (tức hồ Ðộng Ðình) - là người đúc và sử dụng trống đồng đầu tiên (...) đối sánh phân tích (...) đồng nhất những cảnh tượng được khắc họa trên trống đồng Ðông Sơn với những lễ tiết nông nghiệp được phản ánh trong Cửu Ca (...) Tiếc rằng trên đất Sở đến nay chưa tìm được một chiếc trống đồng loại I nào. Cho nên khó nói những người Việt sống ở phía bắc Lĩnh Nam này (...) lại là chủ nhân đầu tiên của trống đồng (tr. 409)

Chúng tôi (...) coi chủ nhân trống đồng đầu tiên (...) là người Lạc Việt, nếu chưa nói hẳn được là (...) nhánh chủ thể ở sông Hồng, thì (...) là người Lạc Việt theo nghĩa rộng (...) tức bao gồm cả người Lạc Việt ở nam Lưỡng Quảng, người Âu Việt hay Tây Âu ở (...) Quảng Tây, người Việt trong nhóm Bách Việt ở đông nam Vân Nam (tr. 410)


(Trích từ bài “Trống đồng: quê hương và chủ nhân đầu tiên”, 1980, in lại trong
Văn hóa Ðông Sơn - văn minh Việt cổ, nxb. Khoa Học Xã Hội, 2003. Nhan đề phần trích tạm đặt.)