Thiền sư Thích Thanh Từ giảng Bát-nhã Tâm kinh: “Tiểu thừa nói vô thường, Đại thừa nói huyễn”. So sánh với lời Đào Duy Anh thì thấy tư tưởng Lão tử tương ứng với triết lý Tiểu thừa, còn tư tưởng Trang tử thì tương ứng với triết lý Đại thừa.

(Thu Tứ)



Đào Duy Anh, “Trang khác Lão thế nào”



Học thuyết Trang tử là trực tiếp thừa kế tư tưởng “đạo” của Lão tử. Nhưng đạo của Trang tử là cái tồn tại khách quan độc lập, là cái phạm trù “tự bản tự căn”, không có quan hệ gì với thế giới hiện tượng. Trang tử thì chỉ nhận bản thể là chân thực, và cho thế giới (...) là hư ảo. Vậy Trang tử đã phá cái nội dung biện chứng của “đạo” của Lão tử mà biến thành cái “đạo” tuyệt đối hoàn toàn trừu tượng. Thế giới hiện tượng thì toàn nhiên là tương đối, không có gì là hiện thực cả.


(Đào Duy Anh,
Trung Hoa sử cương - từ nguyên thủy đến 1937, Quan Hải Tùng Thư in lần đầu năm 1942. Nhan đề phần trích tạm đặt.)