“Trí nghệ thuật” nghe lạ. Nghệ thuật do tâm hồn, do tim, do lòng, chứ đâu phải do óc, mà “trí”?

Thực ra, dĩ nhiên, tim với lòng không nghĩ cũng chẳng cảm gì hết, tất cả do óc thôi. Cùng khối chất xám đó, khi cảm xúc là tâm hồn, khi nghĩ ngợi là trí óc.

“Giàu trí nghệ thuật hơn trí khoa học”, nghĩa là óc hay cảm hơn nghĩ.

Người Việt vốn ít nghĩ, mà nghĩ thì hay trực giác hơn suy luận.

Không phải cảm thua nghĩ, trực giác thua suy luận đâu!

Hơn thua tùy ứng dụng. Nhưng chuyện rất dài...

(Thu Tứ)



Đào Duy Anh, “Trí nghệ thuật và trực giác”



(Người Việt) giàu trí nghệ thuật hơn trí khoa học, giàu trực giác hơn luận lý


(Trích Đào Duy Anh,
Việt Nam văn hóa sử cương (1938). Nhan đề phần trích tạm đặt.)