Về vị trí của bốn huyện Tây Quyển, Tỷ Ảnh, Chu Ngô, Lô Dung, ý kiến của Ðào Duy Anh hình như không ai bất đồng.

Nhưng huyện Tượng Lâm mà ông cho là “ở trong vùng từ Hải Vân đến Ðại Lãnh” (tức tương đương với bốn tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Ðịnh, Phú Yên bây giờ), thì thấy ít nhất có Lương Ninh chủ trương khác. Theo LN, Tượng Lâm về phía nam chỉ đến hết Bình Ðịnh, chứ không gồm cả Phú Yên (xem
gocnhin.net số 50).

(Thu Tứ)



Đào Duy Anh, “Vị trí các huyện trong quận Nhật Nam”



Quận Nhật Nam là quận ở phía nam quận Cửu Chân, nhà Hán mới đặt thêm sau khi chinh phục nước Nam Việt (...) hai quận Giao Chỉ và Cửu Chân là đất Âu Lạc xưa (...)

cực giới quận Cửu Chân là Hoành Sơn (...) quận Nhật Nam ở phía nam Hoành Sơn (...)

Theo sách Tiền Hán thư thì quận Nhật Nam gồm năm huyện sau này: Chu Ngô, Tỷ Ảnh, Lô Dung, Tây Quyển và Tượng Lâm (...)

Các huyện của quận Nhật Nam phân bố như thế nào? (...)

chúng ta (...) có thể chỉ định đại khái phạm vi của các huyện: Tây Quyển ở miền bắc tỉnh Quảng Bình, trong vùng lưu vực sông Gianh; Tỷ Ảnh ở miền nam Quảng Bình, trong vùng lưu vực sông Nhật Lệ; Chu Ngô ở miền Quảng Trị, trong vùng lưu vực sông Thạch Hãn; Lô Dung ở miền Thừa Thiên, trong vùng lưu vực sông Hương và sông Bồ; còn Tượng Lâm thì tương đương với phạm vi nước Lâm Ấp buổi đầu mà trong khi nghiên cứu về địa bàn căn bản của nước Lâm Ấp chúng tôi đã chứng minh là ở trong vùng từ Hải Vân đến Ðại Lãnh.


(Đào Duy Anh,
Ðất nước Việt Nam qua các đời, viết xong năm 1964, không biết in lần đầu năm nào, nxb. Thuận Hóa (Huế) tái bản năm 1994, tr. 57-62)





___________________
Nhan đề do người chọn tạm đặt.